Giriş ve Uyuşmazlığın Özeti
Faizsiz tasarruf finansman sisteminde (.... evim evim şirketleri) tüketicinin sözleşmeyi süresinden önce feshetmesi halinde organizasyon ücretinin iadesi ve birikmiş tasarrufun ne zaman geri ödenmesi gerektiği hususunda yoğun uyuşmazlıklar yaşanmaktadır. Tüketici Hakem Heyeti'nin tüketici lehine verdiği iade kararının iptali amacıyla açılan davada Giresun 1. Asliye Hukuk (Tüketici) Mahkemesi; sözleşmedeki organizasyon ücretinin iade edilmeyeceğine ve ayrılma tarihinden itibaren 6 ay içinde ödeme yapılacağına ilişkin hükümleri "müzakere edilmemiş haksız şart" kabul ederek organizasyon ücretini oranlayarak kısmen iade etmiş ve tasarruf tutarının hemen muaccel olduğuna karar vermiştir.
Yargıtay'ın Hukuki Değerlendirmesi
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, mahkemenin haksız şart kabulünü ve muacceliyet değerlendirmesini kanuna aykırı bularak kararı kanun yararına bozmuştur:
6361 Sayılı Kanun m. 39/A Düzenlemesi: 07.03.2021 tarihinde yürürlüğe giren 7292 sayılı Kanun ile 6361 sayılı Kanun’a eklenen 39/A maddesinin 4. fıkrasına göre; müşteri tasarruf dönemi bitimine kadar sözleşmeyi feshedebilir. Ancak şirket, fesih halinde organizasyon ücreti dışında kalan toplam birikim tutarını iade etmekle yükümlüdür.
Cayma ile Fesih Arasındaki Fark: Sözleşmeden ilk 14 gün içinde "cayma" hakkı kullanılırsa organizasyon ücreti dahil her şey iade edilir. Ancak 14 günden sonraki "fesih" hallerinde organizasyon ücreti iade edilmez.
6 Aylık İade Süresi ve Haksız Şart: Yönetmeliğin 17/8. maddesi uyarınca fesih halinde birikmiş tasarrufun iadesi talep tarihinden itibaren azami 6 ay içinde yapılır. Kanun ve yönetmelikten kaynaklanan sözleşme hükümleri 6502 sayılı Kanun m. 5 anlamında "haksız şart" sayılamaz.
Hukuki Yarar Yokluğu: Fesih tarihi itibarıyla henüz vadesi gelmemiş (muaccel olmamış) tasarruf alacağı için dava veya Hakem Heyeti başvurusu yapılamaz.
Uygulamacılar ve Arabulucular İçin Önemli Notlar
Tasarruf finansman sözleşmelerinin feshinde kanunun açık hükmü (6361 s.K. m. 39/A) sebebiyle genel tüketici emsalleri uygulanamaz.
Arabuluculuk süreçlerinde 14 günlük cayma süresi geçirilmişse organizasyon ücretinin iade edilemeyeceği ve birikmiş anaparanın iadesi için yasal 6 aylık sürenin beklenmesi gerektiği taraflara açıkça anlatılmalıdır.
İncelenen Karar: Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2026/2876, K. 2026/2703, T. 04.05.2026