Trafik kazalarından kaynaklanan araç değer kaybı ve hasar tazminatı davalarında, ticari dava niteliği gereği zorunlu arabuluculuk süreci en kritik aşamalardan biridir. Ancak arabuluculuk görüşmeleri sonrasında düzenlenen anlaşmama son tutanağının taraflarca imzalanmamış ve yalnızca arabulucu tarafından e-imza ile kapatılmış olması, uygulamada sıklıkla davanın usulden reddine yol açabilmektedir.
Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi (BAM) 3. Hukuk Dairesi, verdiği emsal nitelikteki 2025/1951 E. ve 2026/818 K. sayılı kararı ile bu tartışmaya netlik kazandırdı. Kararda, arabuluculuğa başvuru iradesini gösteren ve süreci yasalara uygun şekilde işleten tarafın, arabulucunun imza eksikliği gibi idari/teknik eksikliklerinden sorumlu tutulamayacağı vurgulandı.
Kararın Özeti ve Hukuki Değerlendirme
İlk derece mahkemesi , arabuluculuk son tutanağının davacı ve davalı tarafından imzalanmadığı, sadece arabulucu tarafından e-imzalandığı gerekçesiyle arabuluculuk dava şartının yerine getirilmediğini kabul etmiş ve davanın usulden reddine karar vermişti.
İstinaf incelemesini yapan Sakarya BAM 3. Hukuk Dairesi ise yerel mahkeme kararını hukuka aykırı bularak kaldırdı. Bölge Adliye Mahkemesi kararında şu temel esaslara dikkat çekti:
Hakkın Özüne Dokunma Yasağı: Dava şartı olarak arabuluculuk kurumunun temelde mahkemeye erişim hakkına getirilen bir sınırlama olduğu, uygulamaların ölçülülük ilkesine ve hakkın özüne uygun olması gerektiği belirtilmiştir.
Tarafın Sorumluluğu Sınırlıdır: Dava şartı olarak zorunlu olan unsurun "arabuluculuğa başvurmak" olduğu; arabuluculuğa başvuran tarafın, arabulucunun sorumluluğunu tam olarak yerine getirmemesinden (örneğin son tutanağın taraflarca imzalatılmamasından) sorumlu tutulamayacağı ifade edilmiştir.
Hak Arama Hürriyeti: Aksi bir kabulün, başvuran tarafın hak aramasını aşırı derecede zorlaştıracağı ve mağduriyetine yol açacağı vurgulanmıştır.
Usul Ekonomisi: 7036 sayılı Kanun ve HUAK'ın amaçları doğrultusunda, dava şartının yerine getirildiği kabul edilerek davanın esasına girilmesi gerektiği hükme bağlanmıştır.
Bu gerekçelerle ilk derece mahkemesi kararı HMK 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılarak, dosyanın işin esası incelenmek üzere yerel mahkemeye iadesine oybirliğiyle karar verilmiştir.
Sonuç
Sakarya BAM 3. Hukuk Dairesi’nin bu kararı, arabuluculuk son tutanağındaki imza eksiklikleri nedeniyle hak kayıpları yaşayan davacılar ve vekilleri için önemli bir dayanak oluşturmaktadır. Arabuluculuk bürosuna süresinde başvurulduğu ve anlaşmama belgesinin sunulduğu durumlarda, arabulucunun teknik veya idari eksikliklerinin dava şartı yokluğu olarak değerlendirilemeyeceği tescillenmiş oldu.
SAKARYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO : 2025/1951
KARAR NO : 2026/818